Ta� duvar
�irince'nin geleneksel ta� duvar �rg�s�, toprak (�amur) har�l� y��ma ta�t�r. Genellikle 50 cm, bazen 70-80 cm kal�nl�kta �r�l�r.

Toprak har�l� duvarlar d��tan s�vand��� takdirde uzun �m�rl� olmakta, ancak s�vas�z kald���nda �ok k�sa s�rede a��n�p ��kmektedir. Ayr�ca toprak duvarlarda rutubet ve duvar i�inde ya�ayan �e�itli ha�ere �nemli sorunlard�r. Bundan �t�r� yeni yap�lacak duvarlarda toprak yerine beton har� kullanmak zorunlu�u do�maktad�r.

S�vanmadan kalacak olan beton har�l� ta� duvarlarda �ncelikle dikkat edilecek konu, betonun m�mk�n oldu�unca g�ze g�z�kmeyecek �ekilde ve derzlerden ta��rmadan kullanmakt�r. Duvarc� ustas�n�n bu konuda s�rekli uyar�lmas� gerekir. Duvar �r�ld�kten bir-iki saat sonra malay� bizzat ele al�p, derz aralar�ndan ta�an betonu s�y�rmak gerekebilir.

�irince'nin yerli ta�� duvar �rmeye m�sait, yass� tabakalar veren, koyu alaca kahverengi bir ta�t�r. Kesime pek elveri�li olmad��� i�in, oldu�u gibi, sadece k��eleri d�zeltilerek kullan�l�r.

Ta�lar�n ensiz kenar� d��a gelecek �ekilde ve yatay olarak i�lenmesi, gerek sa�laml�k, gerekse g�r�nt� a��s�ndan tercih edilmelidir. Geni� y�zeyleri d��a do�ru (kaplama gibi) yerle�tirilen ta�lar hem d�zensiz derzler nedeniyle daha �ok beton g�sterir, hem de geleneksel k�y duvarlar�n�n dokusuna yabanc� d��er.

�irince ve Sel�uk �evresinde vasat�n �zerinde ta� duvar �ren ustalar bulundu�u halde, daha iyi ta� ustalar� i�in �ine, Bozdo�an ve Karacasu y�relerini ara�t�rmakta yarar olabilir. T�rkiye'nin en iyi ta� ustalar� ise G�neydo�udan gelmektedir.

�ekil 6: G�zel ta� duvar �rne�i.

Kaplama
Ta� veya beton duvar� kayrak ta�lar� ile kaplama, do�al ve fonksiyonel bir ��z�mden �ok "g�r�n��� kurtarma" �abas�d�r. "K�y evi" g�r�nt�s�nden �ok, "k�y evine benzetilmeye �al���lm�� villa tipi konut" g�r�nt�s� verir. Mecbur olmad�k�a ka��nman�z� tavsiye ederiz.

�yi �r�lm�� ta� duvarlar� gerek i� gerek d�� mekanda s�vamadan b�rakmak suretiyle, s�cak, zengin ve do�al bir g�r�nt� elde edersiniz. �r�lm�� olan duvar�n niteli�ine g�re ta� aralar�n� derzlemeyi veya oldu�u gibi b�rakmay� se�ebilirsiniz.

Toprak har�l� eski duvarlar yerden yakla��k 1 metre yukar�s�na kadar rutubet tutar ve �zerine at�lacak her t�rl� s�va ve kaplamay� zamanla kusarlar. Bu problemin ��z�m�n� hen�z bulamad�k. Zeminden ve di�er rutubet kaynaklar�ndan 1 metreden daha uzak olan toprak har�l� duvarlar i� mekanda hi� s�vanmadan dahi uzun s�re kuru ve sa�l�kl� olarak korunabilirler.

Tu�la
�irince gelene�inde tu�la duvar yoktur. Tu�lan�n ancak ince (et kal�nl��� 15-30 cm) olmas� istenen duvarlarda ve muhakkak s�vanmak ko�uluyla kullan�lmas�n� �neririz.

Blok in�aat tu�las�n�n s�vanmadan kullan�lmas� tipik bir "gecekondu" g�r�n�m� yaratt��� gibi, sa�laml�k a��s�ndan da sak�ncal�d�r.

Dekoratif ama�l� pres tu�la da �irince'nin mimari tarz�na ayk�r�d�r.

Eski tip dolu tu�lalar�n halen piyasada bulunanlar� son derece k�t� kaliteli olup, d�� mekanda kullan�ld���nda rutubet ve dondan etkilenmekte ve k�sa s�rede ��r�mektedir. Kaliteli eski tu�lalar 60-70 y�ldan daha eski olup aras�ra y�k�mc�larda bulunabilmektedir. Bunlar� da d�� cephede kullan�rken silikon bazl� bir koruyucu malzemeyle (Rubson gibi) yal�tmakta yarar vard�r.

Ba�dadi (�it)
Geleneksel �irince evlerinin �st katlar�n�n �n ve yan cepheleri genellikle ba�dadi (yerel terimle "�it") tekni�iyle in�a edilmi�tir. Ah�ap iskelet �zerine ��ta ve s�va uygulamas�ndan ibaret olan bu tekni�in tercih edilme nedenleri:

Ba�dadi �rg�n�n daha do�al ve sevimli bir g�r�nt� sa�lamas�, d�rd�nc� bir gerek�e olarak say�labilir.

�zellikle ��kma ve cumbalarda e�er ta��y�c� zemin ah�ap ise tu�la duvardan kesinlikle ka��narak ba�dadi yap�lmas� uygun olur. ��nk� �imento har�l� tu�la duvar rutubet tuttu�u i�in alt�ndaki ah�ap ta��y�c�y� zamanla ��r�t�r. Ayr�ca ah�ab�n �al��ma (titre�im) oran� tu�ladan farkl� oldu�undan ah�ap �zerine oturtulmu� tu�la duvarda zamanla �atlama ve kaymalardan ka��n�lamaz.

Genellikle san�lan�n aksine, ba�dadi hayli kolay ve h�zl� bir in�aat tekni�idir. Tecr�beli bir usta ba�dadi duvar� y��ma tu�la duvara yak�n bir h�zda �rebilir. Deneyimsiz bir ustan�n ba�dadi tekni�ini kavramas� da, i�verenin dikkatli denetimi alt�nda, �ok zor de�ildir. Ancak ah�ap malzemenin in�aat tu�las�ndan daha pahal� oldu�u ak�lda tutulmal�d�r. Ba�dadi duvar�n metrekaresi tu�la duvara oranla yakla��k ��-d�rt kat daha pahal�ya malolmaktad�r.

i. �atk�
�atk�da yani ta��y�c� iskelette eskiden kullan�lan malzeme kestanedir. �yi kurutulmu� yabani kestanenin �mr� rahatl�kla 150 y�l� bulabilmektedir. Ancak g�n�m�zde kestane �ok pahal� oldu�u gibi, piyasada bulunan kereste genellikle d���k kaliteli �iftlik kestanesidir. Kaliteli yabani kestaneye Tire ve �demi� y�resinde rastlanmaktad�r. �irince tepelerinde de ka�ak kestane kesimi yap�lmaktaysa da bunun yasaya ayk�r� oldu�u ak�ldan ��kar�lmamal�d�r.

Kestane temin edilemedi�i hallerde 10x10 veya daha kal�n �am kullan�lmas� tavsiye edilir. Kavak uygun de�ildir. Dikmelerin 50 cm arayla dikilmesi ve �aprazlarla bolca desteklenmesi tavsiye edilir. Emprenye kereste kullan�lamad��� takdirde tahtan�n (bilhassa kesik u�lar�n ve delik, de�ik ve �ivi yaralar�n�n) zehirli bir malzemeyle iyice korunmas�, ileride ortaya ��kabilecek kurtlanma sorununa kar�� �nemli bir tedbirdir.

ii. ��talama
Izgara �rg�s�nde, �akma kolayl��� nedeniyle kavak ��ta tercih edilmelidir. 1 - 1,5 cm kal�nl�kta, 2,5 ila 5 cm enli ��ta kullan�labilir. ��talar aras�nda (s�van�n di� tutmas� i�in) bir parmak kadar bo�luk b�rak�lmal�d�r. ��talar�n en az 50 cm'de bir sabitlenmesi (�ivilenmesi) �nemlidir. Aksi halde �it esneme yapaca�� i�in ileride s�vada �atlaklar ortaya ��kabilir.

Ah�ap �it �zerine s�va teli (rabis tel) d��emek s�van�n uygulama kolayl��� ve sa�laml��� a��s�ndan �ok iyi sonu� verir. �zellikle �it duvar�n ba�ka t�r malzemeye (ta�, tu�la, demir vb.) biti�ti�i eklem yerlerine ve do�rama etraf�na s�va teli d��emek �nemlidir. B�ylece �atlama ve ayr�lmalar �nlenir.

�it �rerken b�y�k bir sab�r ve dikkatle izlenmesi gereken husus, duvar i�i bo�lu�una fare, ku� ve ha�erelerin girmesine izin verecek a��kl�klar�n b�rak�lmamas�d�r. �zellikle duvar�n �st� (�at� biti�me yeri) dikkatle bitirilmedi�i takdirde ufak tefek a��k ve bo�luklar�n unutulmas� i�ten de�ildir.

Duvar i�i bo�lu�una cam elyaf� (izocam) doldurmak �s� izolasyonunu art�rd��� gibi, farelere kar�� da etkili bir tedbirdir.

iii. S�va
Ba�dadi duvara s�va iki kat olarak tatbik edilir. �lk � ve en �nemli � kat, "samanl� s�va" tabir edilen, son derece hafif ve esnek malzemedir. �yi s�nd�r�lm�� kirece bol saman kat�lmas�yla elde edilir. Arzu edilirse az miktarda dere kumu ve �imento da eklenebilir.

Samanl� s�va �zerine, normal �imento ve kire�li s�va, bir veya iki kat olarak tatbik edilir. Birinci kat�n tatbikinden sonra yeterli bir s�re bekleyerek s�van�n iyice �ekmesi sa�lanmal�d�r. Aksi halde �atlamalar olabilir.

�irince'nin k�y panoramas�n� belirleyen en �nemli unsur �st kat pencerelerdir. Pencere boyutlar� ve oranlar�n�n �ok iyi hesaplanmas� binan�n d�� g�r�nt�s�n�n g�zelli�i a��s�ndan hayati �nem ta��r.

Eski �irince evlerinin alt kat�nda pencere pek bulunmaz. Olan pencereler geli�ig�zel boyutlardad�r ve �o�u sonradan a��lm��t�r.

Boy ve yerle�im
Geleneksel �irince pencereleri daima bire iki oran�na uygun olarak yap�lm��t�r. En �ok kullan�lan pencere boyutlar� (kasa �l��s�) 80x160 veya 90x180'dir. 75x150, 100x200 gibi boyutlara da rastlan�r.

Bir s�radaki pencerelerin hepsinin ayn� boyda olmas� ve e�it aralarla dizilmesi �nemlidir. Pencere aralar� pencere kasas� eninde veya ondan 10 cm kadar daha dar olabilir. �rne�in 80 cm eninde kasa kullan�lm��sa, pencere aralar� 80 cm veya 70 cm olabilir. Bunun nedeni, panjurlar a��ld���nda birbiriyle �ak��mamas�d�r. (Bak. �ekil 2, 3, 4, 5, 7)

Pencere y�ksekliklerinin ayn� hizada olmas�na da �ok dikkat edilmelidir. �n cephede pencere alt�nda pencere y�ksekli�inin en az yar�s� kadar, �st�nde ise biraz daha az duvar pay� b�rak�lmas� yararl� olur.

�rnek: 8.10 cephe eni, 2.70 y�kseklik i�in a�a��daki ��z�mlerden biri uygun olur:

Plan yaparken �nce pencere d�zenini hesaplay�p, daha sonra evin i� b�l�mlendirmesini ona g�re tasarlamak kolayl�k sa�lar. Plans�z ve d�zensiz yerle�tirilen pencereler, klasik "gecekondu" g�r�nt�s�n� elde etmenin en kestirme yoludur.

Pencerelerin �evresine ortalama 10 cm eninde pervaz d�n�lmelidir. �st pervaz di�er kenarlardan daha geni� veya s�sl� olabilir.

�ekil 8: Geleneksel pencere tipi

�ekil 9: De�i�ik bir �irince penceresi

�ekil 10: Eski okulun neo-klasik tarzdaki pencereleri, ��k olmakla beraber �irince nizam�na uygun de�ildir.

Do�rama
Eski �irince pencereleri giyotin �eklindedir. Ancak g�n�m�z ko�ullar�nda iyi i�leyen giyotin pencere yapt�rmak en az�ndan Sel�uk y�resinde imkans�z oldu�u i�in, �ift kanatl� pencere tercih edilmelidir.

Pencere camlar�n� tek par�a yapmaktansa b�l�mlendirmek genellikle daha iyi bir g�r�nt� sa�lar. Do�rama yaparken b�lmelerin dikey (yani y�ksekli�i eninden fazla) olmas� tercih edilmelidir. Bu pencerenin geneline dar-uzun, zarif bir g�r�nt� verir. Aksi takdirde pencere "ezik" ya da hantal g�r�n�r. D�rt e�it par�aya b�l�nm�� �ift kanat en iyi sonucu vermektedir. �irince usul� oyma parmakl�k yap�ld��� takdirde parmakl�k y�ksekli�inin pencere b�lmesine denk gelmesi g�ze ho� gelecektir. (Bak. �ekil 8)

Geleneksel d�zende kasan�n i� taraf�na pencere, d�� taraf�na panjur tak�l�r. Panjur tak�lmad��� takdirde pencere kanatlar�n�n alt�na mutlaka damlal�k �ak�lmas� gerekir. Aksi takdirde r�zgarl� havalarda ya�mur pencere altlar�ndan i�eri s�zarak ��r�me ve bozulmalara neden olur.

Renk
D�� do�ramalarda �effaf veya a��k renk vernik asla kullan�lmamal�d�r. Mevcut birka� �rnekten, bunun �irince'nin geleneksel dokusuna son derece ayk�r� kald��� kolayl�kla g�r�lebilir. Ayr�ca d�� cephede vernik her y�l yenilenmedi�i takdirde soyulmaya ba�lamakta, g�ne�ten derisi soyulmu� turistler gibi son derece sakil bir g�r�n�� do�maktad�r.

�irince'nin geleneksel do�rama rengi koyu kahverengidir. G�n�m�zde a�� boyas� temin etmek �ok g�� oldu�u i�in, mat ya�l�boya, ah�ap koruyucu boya (Pinotex) veya su bazl� bir mobilya cilas� kullan�labilir. Kahverengi d���ndaki di�er koyu renk tonlar� da (koyu ye�il, koyu lacivert ve koyu bordo gibi) k�y�n b�t�n�ne zamanla daha renkli bir g�r�nt� kazand�rabilirler.

Kat aralar�nda betonarme yerine ah�ap kullanmak,
1. Daha sa�l�kl�, hafif, ferah bir i� mekan yarat�r,
2. Maliyeti �nemli oranda ucuzlat�r,
3. �al��ma s�resinden b�y�k tasarruf sa�lar.

Taban� ta��yacak olan ah�ap dilmeler ya do�rudan do�ruya ta� duvar �zerine oturtulur, ya da eski evlerin �o�unda oldu�u gibi kal�n birka� tomruk veya kestane k�t���yle desteklenir. Ta� duvara binen u�lar�n alt�n�n muhakkak sa�lam bir yatay hat�l (tercihan kestane) ile beslenmesi gerekir. Aksi takdirde ta� veya tu�la duvar zamanla �atlama yapar.

5x10 dilmeler en fazla 40 cm aral�kla d��enir ve en �ok 1.5 metre uzunlu�u ta��r. 1.5 metreyi a�an aral�klarda zeminin bir tomrukla desteklenmesi gerekir.

10x15 dilmeler 50 cm aral�kla d��enebilir ve 6 metre uzunlu�a kadar desteksiz sal�nabilir. Daha sa�lam ve g�zel bir g�r�nt� sa�lar.

Ah�ap ta��y�c� �zerine tu�la veya beton duvar ��k�lamaz. Tu�la ve beton rutubet tuttuklar� i�in ta��y�c� ah�ab� k�sa s�rede ��r�t�rler. Bundan dolay� ah�ap ta��y�c� �zerindeki katlar mutlaka ba�dadi (�it) tekni�iyle in�a edilmelidir.

Ah�ap ta��y�c�da en b�y�k sorun �st katlardaki �slak zeminlerdir (banyo ve mutfaklar). Islak zeminler ne kadar iyi yal�t�l�rsa yal�t�ls�n zamanla su s�zd�rarak ah�ab� ��r�tebilir. Eski �irince evlerinde �st katlarda banyo ve mutfak bulunmad��� i�in bu sorun do�maz. Yeni evlerde de �slak zeminlerin m�mk�n mertebe zemin katta olmas� tercih edilmelidir. Bu yap�lam�yorsa sadece �slak zeminlerde betonarme kullanmak yoluna gidilebilir. Ya da eski ah�ap �stanbul evlerindeki gibi, �slak zeminler �inko bir zarf �zerine oturtulabilir. �inko tabakada kesik ve delik bulunmamas�na, lehim yerlerinin m�kemmel olmas�na dikkat edilmelidir.

Tesviye cetveli (perdah) ile tatbik edilen s�va, her t�rl� y�zeye tipik "apartman duvar�" g�r�nt�s�n� verir. Daha s�cak ve tekst�re bir y�zey i�in, mala s�vas�nda �srar edin. �zerine birka� kat kire� badanas� vurulmu� mala s�vas�, Ege-Akdeniz k�y stilinin en tipik unsurlar�ndan biridir. S�van�n d�zg�nl�k veya hareketlilik derecesini sizin zevkiniz ve ustan�n el becerisi belirleyecektir.

Ta� duvara s�va tatbikinde, arzu edilirse, b�y�k ve g�steri�li ta� bloklar�n�n baz�lar� a��k b�rak�larak daha "r�stik" bir g�r�nt� elde edilebilir.

Toprak zemine oturan duvarlar�n s�vas�nda, rutubete kar��, zeminden en az bir metre y�ksekli�e kadar sikal� har� veya yeni ��kan izolasyon katk�lar�ndan birini kullanmay� asla ihmal etmeyiniz.

S�vada kullan�lan kirecin iyice s�nm�� ve yo�urt k�vam�na gelmi� olmas�na, topak ve p�t�rler bulunmamas�na dikkat edilmelidir. Toplui�ne ba�� b�y�kl���ndeki p�t�rleri, ince bir elekle elemeyi ihmal etmeyiniz. Aksi halde ileride s�van�n nokta nokta patlamas� sorunuyla kar��la�abilirsiniz.

En d�z ve �zelliksiz cepheye g�zellik katman�n �ok basit ve ucuz y�ntemi, cephenin yap�sal �izgilerini ah�ap pervazlarla vurgulamakt�r. Bu i� i�in s�sl�, i�lemeli profiller kullanabilece�iniz gibi, d�z bir renge boyal� i�lemesiz tahta de kullanabilirsiniz.

Geleneksel �irince mimarisinde ah�ap vurgular �zellikle kat aras� �izgisinde, sa�ak alt�nda ve ��kma kat cephelerinin dikey kenarlar�nda kullan�lm��t�r. Su g�ren cephelerde "damlal�k" ad� verilen teknik ayr�nt�ya �zellikle dikkat etmek gerekir. Kama �eklinde, e�imli bir ��tadan ibaret olan damlal�k, ya�mur suyunun pervaz alt�nda birikerek tahtay� ��r�tmesine kar�� etkili bir �nlemdir. D�� cephe i�in ideal ah�ap kaplama malzemesi kestane ve me�e gibi sert tahtalar olmakla birlikte, alt� dahil her yan� �ok iyi boyanmak �art�yla �am da kullan�labilir. D�� cephe pervazlar� genellikle kaba s�van�n tatbikinden sonra ve ince (son kat) s�van�n tatbikinden �nce �ak�l�r. D�� cephedeki �ivi ba�lar�n�n tahtaya g�m�lerek macunlanmas� laz�md�r. Aksi halde olu�acak demir pas� ah�aba zarar verece�i gibi, zamanla akarak �irkin bir g�r�nt�ye de neden olur.

�ekil 11: Payanda �rne�i

�at� konstr�ksiyonu
��gen bitimli duvarlar, yan ve arka cephelerde dahi olsalar, �irince'nin geleneksel d�zenine ayk�r�d�r. Bu nedenle en basit yap�larda, hatta depo ve m��temilatlarda bile, binan�n ka� m�stakil cephesi varsa o say�da akar� olan klasik �at� tipini tercih edin.

�at� konstr�ksiyonunda ideal malzeme kerestedir. Ana omurgada ve 4 metreden uzun desteksiz atk�larda en az 10x15, �at� morelyalar�nda en az 5x10 dilme kullan�lmas� tavsiye edilir. �at� morelyalar� en az 2 metrede bir dikme (papaz) ile desteklenmelidir.

�at� i�lerinde hafif, esnek ve ucuz olmas� nedeniyle �o�u zaman kavak tercih edilmektedir. Kava��n en �nemli problemi �ok h�zl� bir bi�imde kurtlanmas�d�r. Kurtlanmay� asgariye indirmek i�in a�a� kabu�unun iyi soyulmu� olmas�na dikkat edin. Bi�ilmi� kereste yerine yuvarlak tomruk kullan�n. M�mk�n oldu�u kadar �ivi deli�i, yara, bere ve gereksiz kesiklerden ka��n�n. (Tahta kurdu sine�i yumurtalar�n� bu t�r yara bere ve deliklere b�rak�r). Ah�ap koruyucu malzeme (pinotex veya ithal bir �r�n, �rne�in Timber Care) muhakkak kullan�lmal�d�r. Ancak bu tedbirlerden hi� birinin uzun vadede ger�ek ��z�m olmad��� unutulmamal�d�r.

Oluklu kiremit i�in uygun �at� e�imi % 25'tir. %30'u a�an �at� e�imleri hem k�y dokusuna yabanc� bir g�r�n�m olu�turur hem alaturka eski kiremidi tutmakta zorlan�r.

Kiremit alt�
�at� kaplamas� olarak 2 cm kal�nl�kta kavak veya �am kullan�labilir. Kaplaman�n yaln�zca kiremidi ta��yacak de�il, aktarma esnas�nda �zerinde insan gezebilecek sa�laml�kta yap�lmas�nda fayda vard�r.

�at� kaplamas� �zerine �s� yal�t�m� i�in cam elyaf� (�zocam), su yal�t�m� i�in ziftli kiremit alt� yayg�s� kullanman�z� �neririz. Piyasadaki oluklu kiremit altl�klar� (�rne�in Rufoline S, Ond�la) yeni kiremit standartlar�na g�re yap�lm�� olup eski alaturka kiremit dizerken zorluk ��karmaktad�r..

Ah�ap ve alaturka kiremitli �at�larda kiremit d��enmesi kadar �nemli olan husus, baca �evreleri, sa�ak ve ek yerlerinin iyi bir �ekilde galvanize sacla kaplanmas�d�r. Sel�uk'ta halen bu konuda uzman olan yaln�zca bir usta (Ali usta) bulunmaktad�r.

Kiremit
Oluklu (alaturka) kiremitle kapl� k�rm�z� �at�lar, �irince panoramas�n�n en belirgin unsurlar�ndan biridir. Marsilya kiremidi k�y�n genel g�r�n�m�yle uyum sa�layamamakta ve s�r�tmaktad�r. Eternit, ond�lin vb. sentetik malzeme kullan�m� ise g�rsel cinayet say�labilir.

Sanayi �r�n� yeni oluklu kiremitler d��eme a��s�ndan kolayl�k sa�lar; buna kar��l�k maliyeti y�ksektir. Eski (��kma) kiremit daha ucuz olup genellikle �ok uzun y�llar hizmet vermeye devam edebilir. Y�llar�n getirdi�i alacal� patina da �at� g�r�n�m�ne ayr� bir tad eklemektedir. D��eme kolayl��� ve g�r�n�m� birlikte elde etmek i�in s�rada yeni kiremit, �stte eski kiremit kullanmak d���n�lebilir.

Oluklu kiremit d��emek bir hayli el becerisi ve tecr�be isteyen bir i�tir. Daha �nce sadece Marsilya kiremidi d��emi� olan ustalar�n bu i�te otomatikman ba�ar�l� olmas� beklenilmemelidir.

Eski alaturka kiremitte metrekareye 50, yenilerde 40 kiremit hesaplanmal�d�r.

Bacalar
Baca �evresinin tu�la ile kal�nca �r�lmesi, baca g�vdesinin s�vanarak beyaz badana yap�lmas�, baca �st�n�n kiremitle �rt�lmesi, k�y�n genel g�r�nt�s�n korumak i�in yap�lmas� gereken i�lemlerdendir. �irince gelene�inde Mu�la y�resindeki gibi g�steri�li bacalara rastlanmamaktaysa da, �evreye �ok z�t d��memek kayd�yla denemeler yap�lmas�nda bir sak�nca g�rm�yoruz.

G�ne� enerjisi
K�y �at�lar�n� teker teker istila eden g�ne� enerjisi tertibatlar� g�z� son derece rahats�z eden bir g�r�n�m olu�turmakta, �irince'nin do�al panoramas�n� alt�st etmektedir.

Bu nedenle g�ne� enerjisinden m�mk�n oldu�unca ka��n�lmas�n� �neririz. Bu m�mk�n olam�yorsa enerji panolar�n� �at�n�n arka y�z�ne g�ze batmayacak bir �ekilde monte edin. Su depolar�n� muhakkak bina i�ine ya da en az�ndan sa�ak alt�na yerle�tirin.

Sa�aklar
Geleneksel �irince d�zeninde �at� sa�aklar� ortalama 40 cm kadar ��kma yapar. �n cephede 50 cm, arkalarda 20-30 cm ��kmalar da yayg�nd�r.

�n cephede sa�ak alt�nda iki ayr� teknik kullan�l�r: korni� (Bak. �ekil 2, 3) veya tahta kaplama (Bak. �ekil 4, 5). �ki teknik aras�nda yap�m kolayl��� veya maliyet a��s�ndan �nemli bir fark yoktur.

�ekil 14: Korni� �rne�i

Korni� i�in �nce kartona �ekil 13'te g�r�ld��� gibi bir kal�p �izilerek, taze kavak tahtas�ndan yeterli say�da �rne�i marangoza yapt�r�l�r. (Kavak d���ndaki tahtalar�n �ak�l�rken �atlama ihtimali y�ksektir. Taze kavak, yerine �ak�lmadan �nce birka� g�n bekleyecekse muhakkak a��r bir cisim alt�nda prese al�nmal�d�r, aksi halde hemen d�ner.) Kal�plar 25-40 cm arayla sa�ak alt�na �ak�l�r. �zerleri normal ba�dadi i��ili�inde oldu�u gibi ince ��tayla kaplan�r ve s�van�r. Tahta kaplama tekni�inde en az 15 cm eninde tahta veya rab�ta tercih edilmelidir. Tahtalar bina cephesine paralel de�il dik �ak�lmal�d�r. Duvardan sa�a�a do�ru hafif�e y�kselen bir meyil verilmesi halinde, az kalk�k bir �apka gibi g�zel bir g�r�n�m elde edilir. �ste�e ba�l� olarak tahta aralar� ile kenarlar profilli ��talarla bitirilebilir. Her iki teknikte sa�ak alt� bo�lu�unun ku�, fare, yarasa giremeyecek �ekilde eksiksiz ve deliksiz olarak bitirilmesi �nemlidir. Bu konuda i�verenin kontrol� ustaya b�rakmayarak bizzat ilgilenmesi tavsiye edilir.