�irince'nin do�al, g�zel, uyumlu ve asl�na sad�k bir �ekilde yeniden yap�lanmas� en b�y�k dile�imizdir.

Deneyimlerimizden ��kard���m�z sonu�lar� sizlerle payla�mak istedik.

Eski �irince evleri genellikle iki katl� olup, alt kat ah�r ve depo, �st kat ya�ama alan� olarak kullan�l�r. �ukur ve dik yerlerdeki baz� evlerin �� katl� oldu�u g�r�l�r. Alt kat y��ma ta�tan, �st kat�n �n cephesi ve bazen yan cepheleri s�val� ah�ap ba�dadi ("�it") tekni�iyle in�a edilir.

Ev cepheleri yama� boyunca e� y�kseklikte d�zg�n s�ralar halinde dizilmi� olup, k�y�n genel g�r�nt�s�ne g�zelli�ini veren en �nemli unsurlardan biri budur. (Bak. �ekil 1) Son y�llarda baz� evlerin y�k�lmas�, baz� evlerin yerine de nizams�z ve yamuk binalar�n yap�lmas�yla k�y�n g�r�n�m� b�y�k �l��de zedelenmi�tir.

K�y i�inde yeni yap�lacak yap�larda �u noktalara �zellikle dikkat edilmelidir:
A) cephenin (�zellikle de �st kat cephesinin) etraftaki evlerle ayn� y�ne bakmas�;
B) ev kotunun (yani �at� �izgisinin) ayn� s�radaki evlerle ayn� hizada, arka s�radaki evlerden ortalama bir kat kadar (2.5-4 metre) d���k ve �n s�radaki evlerden bir kat kadar y�ksek olmas�.

Cephe oranlar�
Tipik �irince evinin �n cephe eni 8.10 metredir. (Bak. �ekil 2) Bununla birlikte eni 16 metreyi bulan �ift cephelere, 5.40 m eninde dar cephelere (Bak. �ekil 3) ve 4.05 m eninde yar�m cephelere de (Bak. �ekil 4) rastlan�r. "L" �eklindeki baz� evlerde biri geni� (8.10 veya 5.40 m) di�eri dar (4.05 m) olmak �zere �nde �ift cephe bulunur.

Ortalama �st kat d�� cephe y�ksekli�i 2.70 metredir. Bu say�n�n 8.10'un tam ��te biri olmas� ilgi �ekicidir. Bu basit matematiksel oranlar �irince evlerine �zg� uyumlu, g�ze ho� gelen g�r�nt�y� sa�lar.

Alt kat genellikle daha y�ksektir; 3.50 - 4 metreyi bulabilir. Anla��lan, kom�u evlerin �st katlar�n� bir hizaya getirebilmek i�in yerin do�al engebesine ba�l� olarak alt kat�n y�ksekli�iyle oynanm��t�r. 3.50 metreyi a�an alt katlar ikiye b�l�nmek suretiyle bazen bir ara kat kazan�l�r. (Bak. �ekil 5)

��kmalar
�st kat cephesi "eli belinde" ad� verilen payandalarla destekli olarak ��kma yapabilir, ya da alt katla ayn� hizada yani ��kmas�z olabilir. Ancak ��kma olmad��� zaman da �st kat bir pervaz veya korni�le belirgin �ekilde alt kattan ayr�l�r.

Tipik ��kma pay� 40 ila 60 cm'dir. Bazen diyagonal bir ��kma yapmak suretiyle �st kat cephesinin daha uygun bir �ekilde y�nlendirilmesi sa�lanabilir.

Geleneksel �irince evlerinin �n cephesinde balkon bulunmaz. Baz� evlerde cumba (k�smi ��kma) vard�r.

�ekil 3: 5.40 metre eninde ev cephesi.

�ekil 4: 4.05 metrelik yan ��kma.

Betonarme mi, ta� ve ah�ap m�?
Yeni evleri betonarme in�a etmenin avantajlar� var m�d�r?
Ciddi bir avantaj�n� biz g�remedik.

�� kattan y�ksek binalarda betonarme mant�kl� bir yap� tekni�i olabilir. Daha k���k konutlarda betonarmenin maliyet ve sa�laml�k a��s�ndan �nemli bir yarar� yoktur; sa�l�k, estetik ve �evre kirlili�i a��lar�ndan sak�ncalar� ise az�msanmayacak niteliktedir. D�nyan�n hi�bir �lkesinde k���k konutlar�n yap�m�nda T�rkiye'deki kadar yayg�n betonarme kullan�lmamaktad�r.

1. Maliyet a��s�ndan. Y��ma ta� ve ba�dadi duvar, tu�la �rme duvardan daha pahal�d�r. Buna kar��l�k kat aralar�n� ve �at�y� ah�ap yapmakla betonarmeye oranla gerek malzeme maliyeti, gerek i��ilik s�resinden b�y�k tasarruf sa�lars�n�z. Ayr�ca iyi �r�lm�� bir ta� duvar� s�vamaya gerek olmad��� i�in s�va maliyetini de toplamdan d��mek gerekir.
Bir ba�ka �nemli tasarruf kalemi m�hendis maliyetidir. Betonarme in�aatta statik proje �art oldu�u halde, geleneksel in�aat tekniklerinde g�z karar� ve akl� selimden ba�ka bir �eye ihtiyac�n�z yoktur.

2. Sa�laml�k a��s�ndan. �yi in�a edilmi� ta� binalar depreme herhangi bir betonarme yap� kadar dayan�kl�d�r. Son y�llarda T�rkiye'deki depremlerde genellikle yeni yap�lm�� betonarme binalar ��km��, y�z y�ll�k ta� ve kerpi� evlere bir zarar gelmemi�tir. �st kat�n ah�ap gibi hafif bir malzemeden yap�lmas� halinde dayan�kl�l�k daha da artar.
Buna kar��l�k ah�apta yang�n tehlikesi daha b�y�kt�r.

3. Sa�l�k ve ferahl�k a��s�ndan. Ah�ap �atk�l� i� mekanlar sa�l�kl�, hafif, feraht�r. Kal�n ta� duvar ise yaz�n i�erisini serin tutar, k���n �s�y� iyi muhafaza eder.
Betonarmenin havas� bo�ucu ve rutubetlidir. Bilhassa betonarme �at�, yaz�n evin i�ini hamam gibi �s�t�r ve terletir. Beton duvar nefes almad��� ve nem tuttu�u i�in k�t� bir "in�aat kokusu" y�llar boyunca eve siner.

4. �evre kirlenmesi a��s�ndan. Ta� ve ah�ap i��ili�i in�aat esnas�nda yak�n �evreyi az kirletir. Artan ta�tan bah�e duvar� yapabilir, artan tahtay� yak�t olarak kullanabilirsiniz.
Buna kar��l�k ne kadar dikkat edilirse edilsin, betonarme in�aat esnas�nda yak�n �evrenin �irkin bir �antiye ve moloz y���n� g�r�nt�s�ne b�r�nmesini �nleyemezsiniz.

5. Yap�m zevki a��s�ndan. ��veren olarak e�er in�aatla bizzat kendiniz ilgileniyorsan�z, betonarme yerine ta� ve ah�ap kullanman�n bir ba�ka avantaj�ndan s�z edebiliriz.
Betonarmede yapaca��n�z i�ler m�hendisin hesab�yla (ve varsa mimar�n projesiyle) s�n�rl�d�r. Fazla oynayamazs�n�z. Oysa ta� ve ah�apta, binan�n stati�ini zedelemeden can�n�z�n istedi�i gibi girintiler, ��k�nt�lar, ni�ler, cumbalar, ��kmalar, i� galeriler, ilgin� k��e bucaklar yaratabilir; de�i�ik duvar dokular� deneyebilir; "kutu kutu odalar" modelinden hayal g�c�n�z oran�nda uzakla�abilirsiniz. Eldeki malzemenin niteli�ine ve ustan�z�n becerisine g�re, in�aat s�ras�nda yeni yeni fikirler ve ��z�mler �retebilirsiniz.

Bunun da keyfi ba�kad�r.

Betonarme nerede yararl� olabilir?
Betonarmenin tercih edilece�i yerler de vard�r. Binan�n ana yap�s�n� ta� ve ah�aptan �rerken, rutubet g�ren tabla y�zeyleri ve d��ar�dan g�z�kmeyecek baz� destek duvarlar�n� betonarme yapmak, daha h�zl� ve sa�l�kl� ��z�m olabilir. �rne�in: